Gebelik durumu tespit edildikten sonra bireylerde anne – baba olma bilinci ve sorumluluğu gelişir. Bebekleri dünyaya gelmeden önce onun sağlığını koruyacak ve tehlikelerden uzak tutacak tüm bilgileri öğrenme hissi oluşur.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir ve Ankara’daki merkezlerimizde uzun yıllardır başarıyla verdiğimiz Temel İlk Yardım Eğitimi kapsamında Bebeklerde İlk Yardım Eğitimi konusunda bilinmesi gereken tüm detaylar kursiyerlerimize aktarılmaktadır.

Bebeklerde İlk Yardım Eğitimi ile bebeğin doğumundan sonra özellikle ilk 2 yıl içerisinde başına gelebilecek tüm vakalarda yapılması gereken ilk müdahaleler ile ilgili katılımcılar bilgilendirilir.

Bebeklerin başına gelen ve sağlıklılarını tehlikeye sokan kaza, travma benzeri durumlarda Bebeklerde İlk Yardım prosedürüne uygun olarak yapılacak ilk müdahale çok değerlidir.

İnsanların halk arasında kulaktan kulağa dolaşan ve doğruluğu olmayan bilgilere dayanarak yapacakları her davranış bebekte geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabilir.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından yazılan bu makalemizi okuyarak;

• Bebeklerde İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Bebeklerde Boğulmada İlk Yardım
• Bebeklerde Solunum Yolu Tıkanmalarında İlk Yardım
• Bebeklerde Tıkanma İlk Yardım
• Bebeklerde Yanıklarda İlk Yardım
• Bebeklerde Kalp Masajı ve Yapay Solunum
• Bebeklerde Tıkanmada Hava Yolu Açılması

gibi konularda bilgi sahibi olabilirsiniz.

Aklınıza takılan herhangi bir konuda bilgi almak veya Temel İlk Yardım Eğitimine kayıt olmak için İletişim kanallarımızı kullanarak bize ulaşabilirsiniz. (İzmir İlk Yardım)

Bebeklerde İlk Yardım Gerektiren Durumlar

Bebekler özellikle 0 ila 2 yaş arasında istemsizce yaptıkları davranışlar sonucunda İlkyardım gerektiren birçok duruma maruz kalabilir.

Bebeklerde İlk Yardım gerektiren durumlar arasında;

• Bebekler kulak ya da burun deliğine yabancı madde sokabilir. Bu gibi durumlarda cismi almaya çalışmak, burun aspiratörü kullanmak, anne sütü veya zeytinyağı dökmek gibi kulaktan duyma bilgilerle müdahalede bulunmayın. Zaman kaybetmeden bebeği en yakın sağlık kuruluşuna götürün.
• Bebeğin gözünün içine toz veya başka bir madde kaçabilir. Bu vakalarda gözü soğuk suyla iyice yıkayıp temiz bezle kaçan maddeyi almaya çalışın. Eğer başarılı olamazsanız iki gözü birden kapatıp en yakın sağlık kurumuna müracaat edin.
• Bebeğin gözünün içerisine sert bir şey batar ya da girerse asla müdahalede bulunmayın. Gözün üzerine bir bardak kapatıp hemen bebeği sağlık kuruluşuna ulaştırın.
• Bebeği kedi – köpek gibi bir hayvanın ısırması ya da tırmalaması sonucu ısırılan bölgeyi sabunlu soğuk su ile yıkayıp soğuk kompres yapın. Bu işlemin ardından bebeğin kuduz ve tetanoz aşısı olması için mutlaka sağlık kuruluşuna ulaşın.
• Bebeği arı sokması durumunda soğuk kompres, deniz kestanesi batması ya da deniz anası sokması vakalarında sıcak kompres uygulayarak bölgenin iyileşmesini sağlayabilirsiniz.

Bebeklerde İlk Yardım Nasıl Yapılır

Toplumdaki tüm bireylerin Bebeklerde İlk Yardım konusunda eğitim alması gerekir. Bu sayede kendi bebeğinizin başına gelebilecek her türlü olumsuz durumda yapmanız gerekenlere hakim olma sansına sahip olurken, bulunduğunuz ortamda bir bebeğin yaşayacağı problemlerde de doğru müdahaleyi sergileyebilirsiniz.

Bebekler emeklemeye başladıktan sonra birçok farklı nedenle tehlikeli durumlara maruz kalabilirler. Ev içerisinde veya dışarıda yaşanabilecek tüm kazalara doğru müdahalede bulunabilmek için Bebeklerde İlk Yardım prosedürüne hakim olmak gerekir.

Bebeklerde İlk Yardım uygulamalarını kendi içerisinde;

• Bebeklerde Boğulmada İlk Yardım
• Bebeklerde Solunum Yolu Tıkanmalarında İlk Yardım
• Bebeklerde Yanıklarda İlk Yardım
• Bebeklerde Düşme – Çarpmalarda İlk Yardım
• Bebeklerde Elektrik Çarpmasında İlk Yardım
• Bebeklerde Kanama ve Yaralanmalarda İlk Yardım
• Bebeklerde Kırık, Çıkık ve Burkulmalarda İlk Yardım
• Bebeklerde Hayvan Isırmalarında İlk Yardım
• Bebeklerde Zehirlenmelerde İlk Yardım

olarak sınıflandırabilir.

Temel İlk Yardım Eğitiminde tüm bu konular bebeklere, çocuklara ve yetişkinlere özel olarak anlatılmaktadır. Web Sitemizde uzman İlkyardım Eğitmenlerimiz tarafından hazırlanan diğer yazılarımızda bu konularda detaylara değindik.

Bununla birlikte yazımızın devamında Bebeklerde İlk Yardım uygulamalarında en sık ihtiyaç duyulan konularla ilgili bilgiler vermeye devam edeceğiz.

Bebeklerde Solunum Yolu Tıkanmalarında İlk Yardım

Bebeklerde ek gıda kullanımına başlanması ile birlikte Solunum Yolu Tıkanması durumuna çok sık rastlanmaktadır. Bebeklerde kısmi ya da tam olmak üzere 2 farklı solunum yolu tıkanma problemi görülebilir.

Bebekte kısmi solunum yolu tıkanması varsa bebek öksürür ve nefes alır. Bu belirtileri gösteren bebeğin sırtına vurulmaz.

Bunun dışında bebekte solunum veya öksürük zayıflıyorsa, morarma görülüyorsa zaman kaybedilmeden Bebeklerde İlk Yardım prosedürü uygulanarak ilk müdahale yapılmalı ardından zaman kaybedilmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Bebeklerde Boğulmada İlk Yardım

Bebeklerde emzirme veya beslenme esnasında genze süt kaçması sık görülen bir durumdur. Ayrıca bebeğin eline geçen bir cismi ağzına atması sonucu da boğulma vakaları görülebilir.

Bebeklerde Boğulmada İlk Yardım prosedürünün doğru uygulanması ile hayati tehlike oluşmadan bu tür durumlara müdahale edilmektedir. Bu vakalarda bebeğin yaşına göre uygulama basamakları değişebilmektedir.

Bebek 1 yaşından küçük ise;

• Bebek kolun üstüne; başı, baş parmak ve diğer parmaklarla boynunu destekleyecek sekilde sıkıca tutulur.
• Sonrasında bebeğin başı aşağıya bakacak şekilde yüz üstü döndürülür.
• 5 kez el bileğinizin iç kısmı ile bebeğin sırtına, kürek kemiklerinin arasına hafifçe vurulur.
• Yabancı cismin çıkıp çıkmadığına bakılır.
• Eğer cisim çıkmadıysa bu defa bebeğin başı gövdesinden aşağıda olacak şekilde sırtüstü çevrilir.
• Bebeğin göğüs kafesinin altı ile göbek deliği arasındaki bölgenin ortasına iki parmak ile 5 kez bastırılıp itme hareketi yapılır.
• Yabancı cisim çıkana kadar bu şekilde hareketler tekrarlamaya devam edilir.

Bebek 1 yaşından büyük ise;

• Öncelikle bebeğin arkasından sarılın.
• Bir elinizi baş parmağınız üste gelecek biçimde yumruk yapın.
• Karın bölgesinin göbek deliği ile göğüs kafesi arasında kalan kısmına yerleştirin.
• Diğer elinizi yumruğunuzun üzerine gelecek şekilde birleştirerek bebeği 5 kez kuvvetlice kendinize doğru çekin.
• Bu uygulamayı bebeğin boğazındaki cisim çıkana ya da sağlık ekibi gelen kadar tekrarlamaya devam edin.

Bebeklerde Yanıklarda İlk Yardım

Yanık insan cildinin fazla ısıya maruz kalması nedeniyle oluşan cilt hasarlarına verilen addır. Yanıklar ciltte var olan doku bozulmalarına göre farklı dereceler ile ifade edilirler.

Bebeklerde sobalı evde yaşanması veya farklı nedenler ile oluşan ev kazaları sonucunda değişik derecelerde yanıklar görülmektedir.

Bebeklerde İlk Yardım prosedürü kapsamında bahsedilen konu başlıklarından birisi olan Bebeklerde Yanıklarda İlk Yardım sayesinde kişilere bu tür durumlarda yapmaları gereken ilk müdahaleler anlatılmaktadır.

Bebeklerde Yanıklarda İlk Yardım uygulaması;

• Evde yaşanan 1. derece yanıklarda yanan bölge musluk suyunun altında 15 ila 20 dakika tutulmalıdır.
• Yanan bölge üzerine yoğurt, diş macunu, yumurta akı, zeytinyağı sürmek gibi halk arasında doğru bilinen davranışlar ısının cildin altında hapsolmasına neden olur. Bu da yanığın derecesini büyütür.
• Yanmayla birlikte bölgede su toplamaları oluştuysa içinde buz parçalarının da olan bir suyun içinde yanan bölge 15 ila 20 dakika bekletilmelidir.
• Yemek veya çorba gibi kirli bir yanık oluştuysa önce yanan bölge sabunlu su ile yıkanmalı, ardından buzlu suyun içinde bekletilmelidir.
• Yanığın tedavisi için zaman kaybedilmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilerek doktora muayene olunmalıdır.
• Bebeklerde yanıkların bir nedeni de elektrik çarpmaları olabilir. Evdeki elektrik çarpmalarında önce şalteri kapatıp ardından bebeğe müdahalede bulunulmalıdır.
• Kimyasal yanıklar deterjan, yağ çözücü, şampuan, çamaşır suyu, dezenfektan kaynaklı olabilir. Yanlışlıkla bir kimyasal içtiğinde bebeği kusturmamak en önemli kuraldır.
• Yemek borusu hem içtiği hem de kustuğu için iki kere yanar.
• Kimyasal madde içen bebeğe su, anne sütü dahil hiçbir şey içirip yedirmemek gerekir.
• Yapılması gereken içtiği kimyasalı da alarak bebeği hemen en yakın sağlık kuruluşuna götürmektir.

bu basamaklar takip edilerek yapılmaktadır.

Bebeklerde Kalp Masajı ve Yapay Solunum

Bebeklerde İlk Yardım Eğitimi sürecinde gerekmesi halinde Bebeklerde Dış Kalp Masajı ve Yapay Solunumun birlikte uygulanması öğretilmektedir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır.

Bebeklerde İlk Yardım prosedürüne uygun olarak Kalp Masajı ve Yapay Solunum;

• İlkyardımcı kendisinin ve bebeğin güvenliğini sağlar.
• Bebeğin ayak tabanına hafifçe vurarak bilinci kontrol edilir.
• Eğer bilinç yoksa 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.
• Bebek sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır.
• İlkyardımcı temel yaşam desteği uygulayacağı pozisyonu alır.
• Bebeğin boynunu ve göğsünü saran giysiler açılır.
• Bebeğin ağız içi gözle kontrol edilir.
• Hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim var ise çıkartılır.
• Hava yolunu açmak için bir el bebeğin alnına, diğer elin iki parmağı çene kemiğine koyulup baş hafifçe yukarı geri itilerek eğilir. (Baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.)
• Bebeğin solunum yapıp yapmadığı Bak – Dinle – Hisset yöntemiyle 10 saniye süre ile kontrol edilir.
• Göğüs kafesinin solunum hareketlerine bakılır.
• Eğilip kulağını hastanın ağzına yaklaştırarak solunum dinlenirken diğer el göğüs üzerine hafifçe yerleştirilerek hissedilir.
• Solunum yoksa ağız dolusu nefes alınır.
• Ağız bebeğin ağız ve burnunu içine alacak şekilde yerleştirilir,
• Bebeğin göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri 1 saniye süren 2 solunum verilir.
• Havanın geriye çıkması için zaman verilir.
• Kalp basısı uygulamak için bebeğin göğüs merkezi belirlenir.
• Bir elin orta ve yüzük parmağı bebeğin göğüs merkezine yerleştirilir.
• Göğüs kemiği 4 cm aşağı inecek şekilde 30 kalp basısı uygulanır.
• Bu işlemin hızı dakikada 100 bası olacak şekilde ayarlanır.
• Bebeğe 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır. (30 a 2 kuralı)
• İlk Yardımcı yalnız ise 30 a 2 göğüs basısının 5 tur tekrarından sonra 112 Acil Servisi kendisi arayarak yardım ister.
• Temel yaşam desteğine bebeğin yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.

şeklinde yapılmaktadır.

Bebeklerde Tıkanıklık Halinde Hava Yolu Açılması

Bebeklerde İlk Yardım ilkeleri gereği tam tıkanıklık görülmesi halinde hava yolu açılması sağlanır. Bu durum hayati tehlikenin önlenmesine yardımcı olmaktadır.

Bebeklerde Tıkanıklık Halinde Hava Yolu Açılması süreci;

• Bebek kişinin bir kolu üzerine ters olarak yatırılır.
• İlk yardımcı başparmağı ve diğer parmaklarının yardımıyla bebeğin çenesini kavrayarak boynundan tutar.
• Yüz üstü pozisyonda öne doğru eğilir.
• Bebeğin başı gergin ve gövdesinden aşağıda bir pozisyonda tutulur.
• İlkyardımcı 5 kez el bileğinin iç kısmı ile bebeğin sırtına kürek kemiklerinin arasına hafifçe vurur.
• Diğer kolun üzerine bebeğin başı elle kavranarak sırtüstü çevrilir.
• Yabancı cismin çıkıp çıkmadığına bakılır.
• Eğer cisim çıkmadıysa bebeğin başı gövdesinden aşağıda olacak şekilde sırt üstü yapıda tutulur.
• İlkyardımcı 5 kez iki parmakla göğüs kemiğinin alt kısmından karnın üs kısmına doğru olacak şekilde baskı uygular.
• Yabancı cisim çıkana kadar bu uygulamaya devam edilir.
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.

şeklinde ilerlemektedir.

Eğer bebek çok küçükse ve karnından baskı yapılamıyorsa bebeğe yukarıda anlatılan uygulamalar yapılır. Eğer bebeğin durumu müsaitse bilinci kapalı erişkinlerde yapılan Heimlich Manevrası bebeğe de uygulanır.

Elektrik Çarpması gündelik yaşamda insanların karşılarına beklemedikleri anda çıkabilen ve hayati riskler barındıran bir durumdur. Bu vakalarda ilk müdahalenin Elektrik Çarpmasında İlk Yardım prosedürüne uygun olarak yapılması kişinin sağlığı için çok önemlidir.

İçinde bulunduğumuz çağda elektronik cihazların kullanımın yaygınlaşması sonucu kazalar veya farklı nedenlere bağlı olarak oluşan Elektrik Çarpması vakalarının sayısı gün geçtikçe artmaktadır.

İnsan sağlığında ve hayatında çok ciddi tehlikelere yol açan bu durumda Elektrik Çarpması İlk Yardım ilkeleri doğrultusunda yapılacak doğru müdahale büyük önem arz etmektedir.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir ve Ankara’daki merkezlerimizde verdiğimiz Temel İlk Yardım Eğitimi kapsamında Elektrik Çarpmasında İlk Yardım konusunda kişilerin bilmesi gereken teorik ve uygulamalı bilgileri vermekteyiz.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan bu yazımızda;

• Elektrik Çarpması Nedir
• Elektrik Çarpması Belirtileri
• Elektrik Çarpmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Elektrik Çarpması Tedavisi

gibi birçok konuda bilgi sahibi olabilirsiniz.

Elektrik Çarpması Nedir

İnsanların kaza veya farklı sebepler sonucunda dokulara zarar verecek ve hayati risk oluşacak seviyede elektriğe maruz kalmasına Elektrik Çarpması denir.

İnsanların vücut yapısını oluşturan dokular belirli seviyedeki elektrik akımını geçirecek özelliğe sahiptir. Yani uygun koşullarda Elektrik Akımı insan vücudundan geçebilir. Bu durum vücutta dokularda ciddi hasarlara ve 3. Derece Yanıklara yol açabilir.

Elektrik Çarpması nedeniyle oluşan doku hasarları insan sağlığında ciddi tehlikelere yol açabilecek boyutta olduğu için Elektrik Çarpmalarında İlk Yardım uygulamasının doğru yapılması çok değerlidir.

Elektrik Çarpması sonucu insan vücuduna giren Elektrik Akımının oluşturacağı hasar seviyesi;

• Elektrik akımının voltajına,
• Elektrik akımının şiddetine,
• Elektrik akımına maruz kalınan süreye,
• Alternatif akımın olup olmamasına,
• Elektrik akımının vücutta geçiş yoluna,

bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Yukarıda belirttiğimiz tüm faktörler kişinin Elektrik Çarpması sonucu alabileceği hasarı ve vaka sonrası uygulanması gereken Elektrik Çarpması İlk Yardım prosedürünü etkiler.

Elektrik Çarpması insanlarda kazalar sonucu oluşabileceği gibi evdeki priz ve elektronik cihazlarda oluşan kaçaklar nedeniyle de meydana gelebilir. Ayrıca bir doğa olayı olan yıldırım düşmesi de Elektrik Çarpmasına yol açabilir.

Elektrik Çarpması Belirtileri

İnsanlarda Elektrik Çarpması vakalarında maruz kalınan elektrik akımının süresi ve şiddeti oluşan etkileri değiştirmektedir. Elektrik Çarpması sonrası oluşan belirtiler arasında;

• Bilinç Bulanıklığı ya da Bilinç Kaybı,
• Kaslarda Görülen Şiddetli Kasılmalar,
• Vücut Bölgelerinde His Kaybı ya da Uyuşma Hissi,
• Solunum Bozukluğu ve Nefes Darlığı,
• Görme ya da İşitme Duyuların Oluşan Kayıplar,
• Cilt Altı Dokularda Yanık,
• İç Organlarda Yüksek Isıya Nedeniyle Oluşan Hasar,
• Kasılma Görülebilen Epileptik Nöbetler,
• Kalp Ritminde Bozukluk ya da Kalp Durması,
• Baş – Karın – Göğüs Ağrısı,

gösterilebilir.

Elektrik Çarpmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Elektrik Çarpması vakalarında yapılması gereken ilk müdahale olayın İlkyardımcının başına gelmesi veya İlkyardımcının şahit olduğu bir duruma müdahale etmesi şeklinde 2 farklı sınıfta incelenebilir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Elektrik Çarpması olayına maruz kalan İlkyardımcı kendisine şu basamakları inceleyerek Elektrik Çarpmasında İlk Yardım prosedürünü uygulamalıdır;

• Elektrik kaynağı ile olan temas en hızlı şekilde sonlandırılmalıdır.
• 112 Acil Servis aranarak en yakın sağlık kurumundan tıbbi yardım talep edilmelidir.
• Sağlık ekibi ulaşana kadar istirahat ederek beklenmelidir.
• Eğer Elektrik Çarpması sonucu yanık oluşan vücut bölgeleri varsa üzeri nemli, steril gazlı bir bez ile örtülmelidir.

Eğer İlk Yardım Sertifikası sahibi bir İlkyardımcı olarak Elektrik Çarpmasına maruz kalan kişi siz değilseniz ve şahit olduğunuz bir vakaya müdahale etmeniz gerekiyorsa;

• Öncelikle vücuduna elektrik akımı gelmeye devam eden kişiye asla dokunmayın. Kazazedeyi Elektrik Çarpmasına neden olan kaynaktan elinizle ayırmaya çalışmayın.
• İmkan dahilinde ise elektrik kaynağını kapatın. Bu durum mümkün değilse elektrik kaynağını kazazededen uzaklaştırmaya çalışın.
• Yukarıda belirttiğimiz işlemleri elektrik akımının iletilmesini engelleyen ahşap maddeler kullanarak yapın. Metal veya ıslak hiçbir madde kullanmayın.
• Zaman kaybetmeden 112 Acil Servisi arayarak tıbbi destek talep edin.
• Elektrik Çarpması yaşayan kişiyi güvenli bir ortama taşıdıktan sonra nabzını, solunumunu ve bilincini kontrol edin.
• Eğer kişide solunum durduysa ve nabız alınamıyorsa Elektrik Çarpmasında İlk Yardım prosedürü gereği olarak kalp masajına başlayın.
• Kazazedede bulantı, kusma, halsizlik, soluk cilt görünümü gibi belirtiler söz konusu ise bacaklarını kalp seviyesinin üzerine kaldırarak şok pozisyonu verin.
• Eğer Elektrik Çarpması nedeniyle vücutta yanıklar oluşursa yanan bölgenin üstüne nemli ve gazlı bir bez örtün.

Elektrik Yanıklarında İlk Yardım

Kişilerde yaşanan yanık olayları elektrik kaynaklı olabilmektedir. Elektrik nedeniyle gerçekleşen yanık vakalarına Elektrik Yanıklarında İlkyardım prosedürüne uygun şekilde müdahale edilmelidir.

Elektrik Yanıklarında İlk Yardım süreci şu şekilde ilerlemektedir;

• Öncelikle çok sakin ve soğukkanlı olunmalıdır.
• Yaralanan kişiye dokunmadan önce elektrik akımı kesilmelidir.
• Elektrik akımını kesme olanağı yoksa yalıtkan bir madde (plastik, tahta) kullanılarak kişinin elektrik ile olan teması engellenir.
• Yaralının solunumu ve solunum yolu açıklığı değerlendirilir.
• Yaralı asla kımıldatılmamalıdır.
• Vücudun hasar görmüş kısmı örtülür.
• Yaralının bilinci açık dahi olsa 112 Acil aranarak tıbbi yardım talep edilmelidir.

Elektrik Çarpması Tedavisi

Elektrik Çarpması vakalarında insan vücuduna giren elektrik akımı cilt ve cilt altı dokularda yanıklar oluşmasına neden olur. Ayrıca kas yapısında hasarlara yol açarak organ yetmezliğine yol açabilir.

İnsanlar kendilerince basit gördükleri bir Elektrik Çarpması vakası sonrasında dahi en yakın sağlık kuruluşuna giderek uzman bir doktor tarafından muayene edilmelidir.

Elektrik Çarpmasına maruz kalan hastalarda yaşanan hasarın çeşidi ve boyutuna bağlı olarak Elektrik Çarpması Tedavisi uygulanmaktadır. Elektrik Çarpması Tedavisi basamakları;

• Eğer yanık varsa yanan bölgelere antibiyotik, antiseptik ve dermatolojik tedaviler uygulanması,
• Ağrının yok edilmesi için ağrı kesiciler verilmesi,
• Yoğun sıvı kaybı oluşan durumlarda damardan sıvı takviyesi yapılması,
• Tetanos riskini engellemek için tetanos aşısı olunması,
• Kalp ritim bozukluğu görülen durumlarda ritim düzenleyicilerin kullanılması,

şeklinde belirtilebilir.

İnsanların aşırı soğuğa uzun süre maruz kalması nedeniyle olumsuz etkilenen ve yeterince kan gitmeyen vücut bölgelerinde kanın pıhtılaşması sonucu oluşan doku hasarlarına Donma denir. Donma vakaları halk arasında Soğuk Yanığı olarak da bilinmektedir.

Herhangi bir nedenle uzun süreli soğuğa maruz kalmış ve Donma başlamış kişilere yapılacak Donmalarda İlk Yardım uygulaması sayesinde kişinin sağlığı ve uzuvları korunmuş olur.

Donma vakalarında en büyük hasarı soğuğun direkt temas ettiği, insan vücudunda açıkta kalan bölgeler almaktadır. Bununla birlikte kan dolaşımını olumsuz etkileyen giysilerin olduğu vücut bölgeleri de Donma olayında olumsuz etkilenmektedir.

İnsanlarda Donma vakalarında en fazla etkilenen bölgeler arasında eller, ayaklar, kulaklar ve burun ucu gösterilebilir. Kulaklarda Donma nedeni ince olması nedeniyle dolaşımın güçlü olmamasıdır.

Donma insan vücudunda ısı kontrolünün sağlanamaması, dolaşımın azalması ve buna bağlı olarak dokuların hasar görmesi ile gerçekleşir.

Aşırı soğuk insanlarda damarları çevreleyen ve plazmanın damarın dışına çıkmasını önleyen hücrelere zarar verir. Bunun durum damarın içindeki kanın pıhtılaşmasına ve dolaşımın daha da yavaşlamasına sebep olur.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir ve Ankara’daki merkezlerimizde verdiğimiz Temel İlk Yardım Eğitimi kapsamında Donmalarda İlk Yardım konusunda kişilerin bilmesi gereken teorik ve uygulamalı bilgileri vermekteyiz.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan bu yazımızda;

• Donma Çeşitleri
• Donma Dereceleri ve Belirtileri
• Donmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Donuk Bölge Nasıl Isıtılır
• Donmalardan Korunma Yolları

gibi birçok konuda bilgi sahibi olabilirsiniz.

Donma Çeşitleri

Donma vakaları seviyesine göre sınıflandırılarak 3 ayrı kategoride değerlendirilmektedir. İnsanlarda yaşanan Donma Çeşitleri arasında;

• Derece Donma (Soğuk Sızısı)
• Derece Donma (Yüzeysel Donuk)
• Derece Donma (Derin Donuk)

Birinci Derece Donma (Soğuk Sızısı)

İnsanlarda soğuğa maruz kalma sonucu oluşan en düşük seviyedeki Donma vakası Soğuk Sızısı olarak adlandırılır. Donan bölgede sızı ve kaşıntı oluşması ile kendisini belli eder.

Donan bölgede deri üzerinde kırmızı, beyaz ve sarı renkte lekeler oluşur. Ortamdaki soğuk hali kesildiğinde deride hissizlik ve soyulma meydana gelir.

1.Derece Donma Belirtileri arasında;

• Deride solukluk ve soğukluk hissi olması,
• Kişide uyuşukluk ve halsizlik görülmesi,
• Deride kızarıklık ve iğnelenme hissi oluşması,

gösterilebilir.

Bölgenin yeniden ısıtılması ile tedavi edilen bu tür Donma vakalarında bir sonraki aşamaya geçilmesi kolayca engellenebilir. Kişinin dokularında kalıcı hasarlar oluşmadığı için iyileşme süreci hızlı olur.

1.Seviye Donma vakası atlatan kişilerin derisinde belirli bir süre soğuğa ve sıcağa karşı aşırı hassasiyet görülebilir.

İkinci Derece Donma (Yüzeysel Donuk)

Birinci Seviye Donma yaşayan kişilerde gereken önlemlerin alınmaması ve kişinin bu soğuğa 30 ila 60 dakika daha maruz kalmaya devam etmesi sonucunda 2. Seviye Donma yani Yüzeysel Donuk oluşur.

2.Derece Donma Belirtileri arasında;

• Zarar gören bölgede gerginlik hissi olur,
• Ödem, şişkinlik, ağrı ve içi su dolu kabarcıklar (bül) meydana gelir,
• Su toplanması iyileşirken siyah kabuklara dönüşür.

gösterilebilir.

Kişinin derisinden sertleşme ve donmalar başlarken deri altı dokular hala korunur haldedir. Bu tür Donma vakaları sonrası 1 ila 3 gün içerisinde deride su toplamalar görülür.

Sert ve kararmış bir yapıya sahip olan bu su kabarcıkları 1 aylık bir tedavi süreci sonucunda iyileştirilebilir. Kişinin derisi bu süreçte soyularak taze deri oluşur. Kişide kalıcı olarak sıcağa ve soğuğa karşı hassasiyet başlar.

Üçüncü Derece Donma (Derin Donuk)

İnsanların ilk 2 Donma aşamasında ortam şartlarını iyileştirememesi ve aşırı soğuğa maruz kalmaya devam etmesi sonucunda 3. Derece Donma yani Derin Donuk oluşur.

Bazı vakalarda kişinin fazladan 1 saat daha aşırı soğuğa maruz kalması 3. Derece Donuk oluşmasına neden olur. En net 3. Derece Donma Belirtisi olarak canlı ve sağlıklı deriden keskin hatlar ile ayrılan siyah bir bölge oluşması gösterilebilir.

Kişinin kaslarında, sinirlerinde, tendonlarında ve kan damarlarında donmalar başlar. Donan bölgelerde deri balmumunu andıran sert bir yapıya bürünür.

Önceki seviyelerde mor renkte görülen su kabarcıkları koyu bir renge bürünür. Bu kabarcıkların içerisi pıhtılaşan kanla dolar. Bu tarz Donma vakalarında kişinin uzuvlarının kesilerek kangrenin durdurulması sağlanır.

3.Seviye Donma vakaları bazı durumlarda uzuv kaybı ile sonuçlanmakta, bazı durumlarda ise kangren oluşan bölgedeki enfeksiyonun vücuda yayılması sonucu kişinin ölümüne sebep olmaktadır.

Donmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır

Geçirdiği bir kaza sonucu veya farklı bir nedenle aşırı soğuğa maruz kalmış ve herhangi bir seviyede Donma yaşamış kişilere Donmalarda İlk Yardım prosedürüne uygun ilk müdahale yapılması kişinin sağlığı için çok önemlidir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Donmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır sorusunu;

• Yaralı ılık bir ortama alınarak soğukla teması kesilir.
• Hasta sakinleştirilir nabzının normale gelmesi beklenir.
• Kişi istirahat ettirilerek kesinlikle hareketsiz kalması sağlanır.
• Yaralıya kuru giysiler giydirilir.
• Hastaya sıcak içecekler içirilir.
• Yaralının derisinde su toplamış bölgeler varsa asla patlatılmaz. Bu bölgelerin üstü temiz bir bez ile örtülür.
• Donuk oluşan bölge ovulmaz. Kendi kendine ısınması sağlanır.
• Kişinin el ve ayakları doğal pozisyonunda tutulur. Eğer eller yumruk yapılmışsa ve ayaklar büzülmüş ise açılmaya çalışılmaz.
• Yaralıda ısınma sonrası hala hissizlik devam ediyorsa bezle bandaj yapılır.
• Kişinin el ve ayakları yukarı doğru kaldırılır.
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.

şeklinde basamaklar halinde yanıtlayabiliriz.

Donuk Bölge Nasıl Isıtılır

İnsanlarda Donma vakaları sonrası Donuk yaşanan bölgeler Aktif Isıtma ve Pasif Isıtma olarak adlandırılan 2 teknik ile ısıtılabilir.

Donma yaşayan kişinin kendi vücut ısısı ile normal bir oda sıcaklığında çözülmesinin beklenmesi Pasif Isıtma olarak ifade edilir. Kişi battaniye ile sarıldıktan sonra ortalama 23 derece olan bir odada bekletilerek vücut ısısı normale dönebilir.

Pasif Isıtma sonrasında Donma yaşayan kişinin 40 ila 45 derecede ısıtılmış banyo suyu ile yıkanarak vücut ısısının normale dönmesinin sağlanması Aktif Isıtma olarak adlandırılır.

Donma vakalarında zaman kaybedilmeden Aktif Isıtma işlemine geçilebilirse donmuş bölgedeki doku kaybı minimuma indirilerek kan dolaşımının normale dönmesi sağlanır.

Dolaşım sisteminin en uç bölgeleri parmaklar olduğu için Donmanın ilk etkileri bu bölgede görülür. Özellikle 3. Derece Donmalarda asla risk alınmamalı ve  hasta zaman kaybedilmeden en yakın sağlık kuruluşuna yetiştirilmelidir.

Donmalardan Korunma Yolları

Tüm insanlar hayatın her anında kaza veya farklı sebepler sonucunda Donma durumuna maruz kalabilir. Donma olayına yol açabilecek bir durum içerisinde kaldığınız zaman kendinizi korumanızı sağlayacak bazı davranışlar vardır.

Donmalardan Korunma Yolları arasında;

• Kişinin vücudunun merkezini sıcak tutması,
• Dolaşımın azalmasına neden olan giysilerin tercih edilmemesi,
• Dolaşımı olumsuz etkileyen dar ayakkabıların giyilmemesi,
• Kişinin hareketsiz kalmaması,
• El ve ayak parmaklarının hareket ettirilmesi,
• Kolların hızla çevrilerek dolaşımın hızlandırılması,

gösterilebilir.

Siz ya da çevrenizdeki bir kişi Donma durumuna maruz kaldıysa Donmalarda İlk Yardım ilkeleri doğrultusunda yapacağınız doğru ilk müdahale sayesinde kişinin hayatını kurtarabilir, uzuv kaybı yaşamasına engel olabilirsiniz.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak uzun yıllardır büyük bir başarı oranı ile vermeye devam ettiğimiz eğitimlerimizde en fazla odaklanılan İlk Yardım Konuları arasında Yaralanmalarda İlk Yardım ilkeleri gösterilebilir.

İnsanlar birçok farklı nedenle kendilerinin, sevdiklerinin veya çevresindekilerin yaralandığı vakalarla her an karşılaşabilirler.

İlk Yardım Eğitimi almış, İlk Yardım Sertifikası sahibi kişiler Yaralanmalarda İlk Yardım prosedürünü doğru işleterek yaralıya ilk müdahaleyi yaparak en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalarını sağlar.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan bu içeriğimizde;

• Yara Nedir
• Yara Çeşitleri
• Yara Belirtileri
• Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Ciddi Yaralanmalar
• Ciddi Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Göğüs Yaralanmaları
• Göğüs Yaralanmalarında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Karın Yaralanmaları
• Karın Yaralanmalarında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Kafatası ve Omurga Yaralanmaları
• Kafatası ve Omurga Yaralanmalarında İlk Yardım Nasıl Yapılır

gibi konularda aklınıza takılan tüm soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.

Yara Çeşitleri

İnsanlarda travma veya farklı nedenlerle deri bütünlüğünün bozulmasına Yara denir. Kişide Yaralanma ile birlikte adale, sinir ve kan damarlarında da problemler oluşur. Deri cilt altı yapıları koruyamadığı için vücutta enfeksiyon oluşma riski artabilir.

Kişilerde görülen Yara Çeşitleri arasında;

• Kesik Yarası : Cam, bıçak, çakı gibi kesici aletler nedeniyle oluşan basit yaralardır. Derinlikleri kolayca anlaşılabilir.
• Ezikli Yara : Taş, sopa, yumruk gibi maddelerin vücuda çarpması ile oluşan yaralardır. Fazla kanama görülmeyen bu yaralanmalarda bölgede doku zedelenmesi, ezilme ve hassasiyet oluşur.
• Delici Yara : Sivri ve uzun cisimler nedeniyle oluşan yaralardır. Yaralanan bölge fazla geniş olmaz lakin derin olabilir. Tehlikenin boyutu anlaşılamayabilir ve tetanos oluşma riski vardır.
• Parçalı Yara : İnsan vücudunda dokularda çekme etkisi durumunda oluşan yaralardır. Çekilen doku ile ilgili tüm organlar ve saçlı deri zarara uğrayabilir.
• Kirli Yara (Enfekte Yaralar) : Mikrop kapma ve enfeksiyon oluşma riski yüksek olan yaralardır. Bu tür yaralar arasında; Dikişleri Açılmış Yaralar, Müdahalede Geç Kalınmış Yaralar, Derin ve Kirli Yaralar, Ateşli Silahla Oluşan Yaralar, Kenarları Düzgün Olmayan Yaralar, Isırma veya Sokma ile Oluşan Yaralar gösterilebilir.

Yara Belirtileri

İnsanlarda kazalar, travmalar veya farklı nedenlerle oluşan yaralanmalara yapılan ilk müdahale olarak bilinen Yaralanmalarda İlk Yardım prosedürü uygulanmadan önce yaranın türü belirlenmelidir.

Yara türü tespit edilirken Yara Belirtileri takip edilir. İnsan vücudunda herhangi bir nedenle oluşan yaralanmaların ortak belirtileri arasında;

• Kanama,
• Ağrı ve Sızı,
• Yara Kenarının Ayrılması,

gösterilebilir.

Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır

Kaza veya travmaya bağlı vücudunun herhangi bir bölümünde yaralanma oluşan kişiye Yaralanmalarda İlk Yardım basamaklarının doğru olarak uygulanması hayatının tehlikeye girmesini önlerken iyileşme sürecini hızlandırmaktadır.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak tüm İlk Yardım Konularına verdiğimiz önem gibi Yaralanmalarda İlk Yardım konusunu da titizlikle işlemekteyiz. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Temel İlk Yardım Eğitimini başarıyla tamamlayan kursiyerlerimiz Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır sorusuna en doğru cevabı verecek birikime ulaşmaktadır.

Yaralanmalarda İlk Yardım prosedürü;

• Öncelikle kişinin yaşamsal bulguları değerlendirilir. (ABC)
• Yaralanan bölge incelenir. (Yaralanmanın oluşma nedeni, süresi, kanama miktarı ve bölgede yabancı cisim olup olmaması gibi)
• Yaralanan bölgedeki kanama durdurulur.
• Yaranın üzeri kapatılır.
• Yaralının zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır.
• Yaralıya ve müdahale eden sağlık ekibine tetanos oluşabilme ihtimali ile ilgili uyarılarda bulunulur.
• Eğer yarada yabancı cisim varsa dokunulmaz.

adımları takip edilerek yapılır.

Ciddi Yaralanma

İnsan vücudunda farklı nedenlerle oluşan ve sonrasında kişinin sağlığını tehdit eden durumlar Ciddi Yaralanmalar olarak adlandırılır. Bu durumdaki kişilere ilk müdahalenin doğru yapılması ve zaman kaybedilmeden hastaneye gidilmesi büyük önem arz eder.

Ciddi Yaralanmalar arasında;

• Minimum 2 ila 3 cm. büyüklüğündeki kenarları birleşmeyen yaralar,
• Travma sonrası kanamanın durdurulamadığı yaralar,
• Yaralanan bölgede kas veya kemiğin görünür hale geldiği yaralar,
• Kesici veya delici bir alet nedeniyle oluşmuş yaralar,
• Yabancı cisim saplanması sonucu oluşan yaralar,
• Isırma veya sokma nedeniyle oluşan yaralar,
• Cilt yüzeyinde iz bırakma ihtimali olan yaralar,

gösterilebilir.

Ciddi Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır

Herhangi bir sebeple vücudunda Ciddi Yaralanma oluşan kişilere Yaralanmalarda İlk Yardım uygulamasının doğru olarak yapılması hayati önem taşımaktadır.

Ciddi Yaralanmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır sorusunun yanıtını;

• Eğer yaralanan bölgeye saplanmış bir cisim varsa asla hareket ettirilmez.
• Yaralanan bölgedeki kanama durdurulur.
• Yaralanan bölgenin içerisi kurcalanmaz.
• Yaralanan bölge nemli ve temiz bir bezle örtülür.
• Yaralanan bölgenin üstüne bandaj yapılır.
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi destek talep edilir.

şeklinde verebiliriz.

Göğüs Yaralanması

İnsanlarda kaza, travma veya farklı bir sebep sonucu göğüs içerisine cisim girmesi, akciğerin ve akciğer zarını yaralanması ile sonuçlanan vakalara Göğüs Yaralanması ya da Delici Göğüs Yaralanması denir.

Bir kazazedede veya yaralıda Delici Göğüs Yaralanması olduğunu;

• Yoğun Ağrı,
• Solunum Zorluğu,
• Morarma,
• Kan Tükürme,
• Açık Pnömotoraks,

gibi belirtileri gözlemleyerek anlayabiliriz.

Göğüs Yaralanmasında İlk Yardım

İnsanlarda kaza, travma veya farklı sebepler sonucu göğüs bölgesinde açık ya da kapalı yaralanmalar oluşabilir. Bu yaralanmalar yüzeysel olabileceği gibi kaburganın kırılmasına ve akciğere zarar vermesine kadar sonuçlar doğurabilen ciddi yaralanmalar da olabilir.

Delici veya Derin Göğüs Yaralanması bulunan kişilere yapılacak İlk Yardım müdahalesi kişinin hayati fonksiyonlarının korunması ve sağlığına kavuşabilmesi için çok değerlidir.

Göğüs Yaralanmalarında İlk Yardım basamakları;

• Yaralının bilinci kontrol edilir.
• Kişinin yaşamsal bulguları değerlendirilir. (ABC)
• Yaralanan bölgenin üstü naylona sarılmış bir bezle kapatılır.
• Kişi nefes alırken yaraya hava girmesini engellemek, nefes verirken havanın dışarı çıkmasını sağlamak için yara üzerine konan bezin bir ucu açık bırakılır.
• Yaralının bilinci açık ise yarı oturur pozisyonda bekletilir.
• Hastaya ağız yoluyla hiçbir şey verilmez.
• Yaralının yaşamsal bulguları sık sık kontrol edilir.
• Eğer hastada açık pnömotoraks durumu varsa şok ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle şok önlemleri alınmalıdır.
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.

şeklinde sıralanabilir.

Karın Yaralanması

Kaza, travma veya farklı nedenlerle insanların karın bölgesinde meydana gelen yaralanma çeşididir. Herhangi bir nedenle karın bölgesinde oluşan çarpma, vurma ve basınca bağlı olarak açık ve kapalı yaralanmalar oluşmaktadır.

İnsanlarda Karın Yaralanması nedeniyle;

• İç organlar dışarıya çıkabilir,
• Organlar patlayabilir,
• Bağırsaklar dışarıya çıkabilir,
• İç veya Dış Kanama oluşması sebebiyle hasta şoka girebilir,

gibi durumlar oluşabilir.

İnsanlarda Delici Karın Yaralanması olduğunu anlayabileceğiniz birçok farklı belirti vardır. Bu belirtiler arasında karında sertlik, kızarıklık, morarma, kramp, kusma, şok ve susuzluk hissi gösterilebilir.

Eğer yaralının karnı tahta gibi sertse, ağrısı çok fazlaysa ve dışarıya çıkan organ varsa hiç zaman kaybetmeden Karın Yaralanmalarında İlk Yardım prosedürü uygulanıp hasta en yakın sağlık kuruluşuna hızla götürülmelidir.

Karın Yaralanmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Delici veya Derin Karın Yaralanması bulunan kişilere yapılacak İlk Yardım müdahalesi kişinin hayati fonksiyonlarının korunması ve sağlığına kavuşabilmesi için çok değerlidir.

Karın Yaralanmalarında İlk Yardım basamakları;

• Yaralının bilinci kontrol edilir.
• Kişinin yaşamsal bulguları değerlendirilir. (ABC)
• Eğer dışarıya çıkan organ varsa asla içeriye sokulmaya çalışılmaz.
• Dışarı çıkan organın üzeri geniş, nemli ve temiz bir bezle kapatılır.
• Yaralının bilinci açık ise sırt üstü pozisyonda bacaklar bükülmüş şekilde bekletilir.
• Kişinin ısı kaybını engelleyebilmek için üzeri örtülür.
• Hastaya ağız yoluyla yiyecek ve içecek verilmez.
• Yaralının yaşamsal bulguları sık sık kontrol edilir.
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.

şeklinde sıralanabilir.

Kafatası ve Omurga Yaralanması

Kafatası ve Omurga Yaralanmaları insanlarda kazalar, travmalar vb. durumların yaşanması sonucu en sık karşılaşılan problemlerdendir. Kişinin aldığı darbenin şiddetine bağlı olarak Kafatasında yer alan merkezi sinir sistemi olumsuz etkilenebilir.

Kafatasını etkileyen yaralanmalar dışında Bel Kemiğine etki eden yaralanmalar sebebiyle kişinin omurgasında ayrılma veya ani sıkışmalar oluşabilir.

Kafatası ve Omurga Yaralanmaları özellikle insanlarda Sinir Sistemini olumsuz etkileyen ve ciddi sonuçlar doğuran vakalardır. Günümüzde trafik kazaları sonucu oluşan ölümlerin %75 i Kafatası ve Omurga Yaralanmaları nedeniyle yaşanmaktadır.

Kafatası ve Omurga Yaralanması Çeşitleri

İnsanlarda herhangi bir nedenle oluşan ve hayati tehlikelere yol açan Kafatası ve Omurga Yaralanmalarına doğru müdahaleyi yapabilmek için öncelikle yaralanma çeşitleri hakkında bilgi sahibi olmamız gerekir.

Kafatası ve Omurga Yaralanmaları olayın etki ettiği bölge göz önüne alınarak;

• Saçlı Deride Yaralanma : İnsanların saç derisi kafatası yüzeyinde kolaylıkla yer değiştirebilen ve herhangi bir darbe sonucu kolaylıkla ayrılabilen bir yapıya sahiptir. Bu tarz vakalarda yüksek miktarda kanama olur. Önceliğin bölgedeki kanamanın durdurulması olması gerekir.
• Kafatası Kırıkları : Bu vakalarda en önemli problem beyin zedelenmesi olup olmamasıdır. İnsanlar kafatası kemiğinin kırılmasından çekinir. Ancak kalıcı beyin hasarına yol açabilecek durum beyin zedelenmesi oluşmasıdır.
• Yüz Yaralanması : Bu tarz yaralanmalarda özellikle ağız ve burun bölgesinde oluşan durumlar solunum sisteminin ciddi şekilde olumsuz etkilenmesine neden olur. Ayrıca duyu organları zarar görebilir. Bir Yüz Yaralanması sonucunda burun, çene kemiği gibi bölgelerde de problemler görülebilir.
• Omurga Yaralanması (Bel Kemiği Yaralanması) : Bu vaka türünde en çok zarar gören bölge bel ve boyun bölgesidir. Oldukça ağrılı ve zorlu olan bu yaralanmalar kazalarda çok sık yaşanabilir. En fazla boyun bölgesine etki eder.

şeklinde gruplandırılabilir.

Kafatası ve Omurga Yaralanması Nedenleri

İnsanların Kafatasında veya Omurgasında yaralanmaya neden olabilen birçok farklı durum bulunmaktadır. Bu durumlar arasında;

• Yüksekten düşme,
• Baş ve gövde yaralanması,
• Trafik kazaları,
• Spor ve iş kazaları,
• Göçük altında kalma,

gösterilebilir.

Kafatası ve Omurga Yaralanması Belirtileri

İnsanlarda herhangi bir kaza veya travma sonucu Kafatası ve Omurga Yaralanması oluştuğunu işaret eden bazı belirtiler vardır. Bu belirtiler arasında;

• Kişinin bilinç düzeyinde değişiklikler yaşanması,
• Hastada hafıza değişiklikleri veya hafıza kaybı görülmesi,
• Yaralının başında, boynunda veya sırtında keskin ağrılar oluşması,
• Kişinin elinde ve parmaklarında karıncalanma ya da his kaybı yaşanması,
• Hastanın vücudunun herhangi bir yerinde tam ya da kısmi hareket kaybı görülmesi,
• Yaralının baş veya bel kemiğinde şekil bozukluğu oluşması,
• Kişinin burnundan veya kulağından beyin omurilik sıvısı ve kan gelmesi,
• Hastada baş, boyun ve sırt bölgesinde dış kanama görülmesi,
• Yaralıda sarsıntı ve denge kaybı oluşması,
• Kişinin kulak ve göz çevresinin morarması,

gösterilebilir.

Bununla birlikte yaralı yukarıdaki belirtilerin hiçbirini göstermese dahi Kafatası ve Omurga Yaralanması Nedenleri arasında gösterdiğimiz vakaların yaşanmasından sonra kişiye bu durum varmış gibi Yaralanmalarda İlk Yardım prosedürü uygulanmalı ve en yakın sağlık kurumuna zaman kaybetmeden götürülmelidir.

Kafatası ve Omurga Yaralanmasında İlk Yardım

Kafatası ve Omurga Yaralanması bulunan kişilere yapılacak İlk Yardım müdahalesi kişinin hayati fonksiyonlarının korunması ve sağlığına kavuşabilmesi için çok değerlidir.

Kafatası ve Omurga Yaralanmalarında İlk Yardım basamakları;

• Yaralının bilinci kontrol edilir.
• Kişinin yaşamsal bulguları değerlendirilir. (ABC)
• Zaman kaybetmeden 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.
• Yaralının bilinci açık ise hareket etmemesi sağlanır.
• Kişinin bulunduğu alanda herhangi bir tehlike söz konusu ise yaralı düz pozisyonda sürüklenerek oradan uzaklaştırılır.
• Yaralının Baş – Boyun – Gövde eksenine çok dikkat edilir.
• Tıbbi yardım ulaştığında kişi sedyeye Baş – Boyun – Gövde ekseni bozulmadan alınır.
• Sağlık kuruluşuna sevk ve taşınma sırasında yaralının sarsıntıya maruz kalmamasına özen gösterilir.
• Kişiye yapılanların tamamı gelen sağlık ekibine bildirilir.
• Yaralının yaşamsal bulguları sık sık kontrol edilir ve asla yalnız bırakılmaz.

şeklinde sıralanabilir.

Akrepler çeşitli şekil, renk ve boyutlarda olabilen eklem bacaklı hayvanlardır. Gündüzleri pek dikkat çekmeyen bu hayvanlar özellikle geceleri beslenmek için dışarı çıktıkları için daha fazla görülebilmektedir.

Akrep Sokması sonrası oluşan tehlikenin boyutu akrebin türüne göre değişiklik gösterir. Akrep Sokmalarında İlk Yardım prosedürüne hakim olunması kişinin kendisinin veya çevresinin bu durumu yaşadığında daha sağlıklı kalmasına yardımcı olmaktadır.

Akrep Sokması sonrasında anlık çok ciddi bir acı ve sızı hissedilebilir. Ayrıca ilk 5 ila 10 dakika arasında sokulan bölgede şişlik veya kızarıklık oluşabilir.

Akrep Sokması sonrası 1 saat geçtiğinde semptomlar daha ciddi bir hal aldığında kişinin sağlığını ciddi olarak tehdit edebilecek durumların ortaya çıkabileceği bilinmelidir. Bu gibi vakalarda kişi Akrep Sokmasında İlk Yardım basamaklarına uygun şekilde müdahale edilip en yakın sağlık kuruluşuna zaman kaybetmeden gidilmelidir.

Günümüzde bilinen 1000 den fazla akrep türünün sadece 28 tanesi sokma sonrasında ölümcül riskler taşımaktadır. Özellikle ileri yaştaki kişiler ve küçük çocuklarda Akrep Sokmaları sonrası ciddi problemler oluşabilmektedir.

Dünyada her yıl milyonlarca insan Akrep Sokması nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurmaktadır. Bu vakaların özellikle sağlık kurumlarına ulaşımı zor yerlerde yaşanması ciddi tehlikelere ve bazı durumlarda ölümlere yol açmaktadır.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan ve Akrep Sokmalarında İlk Yardım ile ilgili bilgiler verilen bu yazımızın devamında;

• Akrep Sokması Belirtileri
• Akrep Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Akrep Sokması Tedavisi
• Akrep Sokmasında Sonrası
• Akrep Sokması Ölümcül Mü
• Akrep Sokmasına Ağrısı Ne Kadar Sürer
• Akrep Sokmasına Ne İyi Gelir

gibi konularda ve bunlar dışında daha birçok farklı konu başlığında merak ettiğiniz soruların yanıtları bulabilirsiniz.

Akrep Sokması Belirtileri

Akrep Sokması Belirtileri özellikle sokulan bölgede lokal olarak meydana gelebilmektedir. Bu semptomlar çocuklarda, yetişkinlerde ve yaşlılarda farklılıklar göstermekle birlikte tüm bireylerde ortaya çıkan Akrep Sokması Belirtileri arasında;

• Ağrı ve sızı oluşması,
• Ödem ve iltihaplanma görülmesi,
• Kızarıklık, şişme ve morarma oluşması,
• Adale krampları görülmesi,
• Titreme ve karıncalanma yaşanması,
• Huzursuzluk ve sıkıntı hali,
• Havale,

gösterilebilir.

Akrep Sokmalarında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Akrep Sokmalarında İlk Yardım prosedürü sizi veya çevrenizdeki birisini Akrep Sokması halinde sağlık kurumuna ulaşana kadar yapılması gereken müdahalelerin bütünüdür. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Akrep Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır sorusunu basamaklar halinde;

• Sokulan bölgenin hareket ettirilmemesine özen gösterilir,
• Kazazede yatar pozisyonda bekletilir,
• Yara olan bölgeye soğuk uygulama yapılır,
• Kişiye kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır,
• Sokulan bölgeye ve yaraya hiçbir girişimde bulunulmaz,

şu şekilde cevaplayabiliriz.

Akrep Sokması Tedavisi

Akrep Sokması sonrası genellikle tıbbi tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Kişide belirtiler ciddi ve şiddetli ise en yakın sağlık kuruluşuna gidilmesi doğru olacaktır.

Hastanın ağrılarını dindirmek için ilaç verilir. Ayrıca tam teşekküllü hastanelere uzak kalan bölgelerde yaşayan kişilerde önleyici tedavi kapsamında panzehir verilir.

Akrep Sokması sonrası hekim tarafından uygulanacak tedaviyi belirleyen etmenler arasında akrebin türü, zehrin kendisi ve kişide ortaya çıkan belirtiler gösterilebilir.

Akrep Sokması Sonrası

Akrep Sokması yaşayan kişilerde ısırılan bölgede ağrı, kaşıntı ve ödem oluşabilir. Ağrı bazı vakalarda bölgesel olurken bazı durumlarda vücuda yayılabilir.

Bununla birlikte kişide mide bulantısı, kusma ve göz kapaklarında şişmeler görülebilir. Isıran akrebin türüne bağlı olarak sinir, dolaşım ve solunum sisteminde problemleri oluşabilir.

Akrep Sokması sonrası kişide ciddi belirtiler görülmesi halinde Akrep Sokmalarında İlk Yardım prosedürü uygulandıktan sonra zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Akrep Sokması Ölümcül Mü

Akrep Sokmaları sonucu özellikle çok zehirli akreplerin çocuk veya yaşlı bireyleri ısırması nedeniyle az da olsa ölümle sonuçlanan vakalar olabilir.

Akrep Sokması sonrası vücuda giren zehir bölgesel ve sistemik problemler üretir. Sağlıklı yetişkin bireylerde daha kolay atlatılan bu durum hastalıkları olan, yaşlı veya küçük yaşta çocuklarda tehlikeli sonuçlar doğurabilir.

Akrep Sokması Ağrısı Ne kadar Sürer

Akrep Sokması sonrası en ciddi ağrılar ilk 2 saat içerisinde görülmektedir. Bu bölgesel ağrılar 5 ila 7 gün arası sürebilmektedir.

Bu süre akrebin türüne ve ısırma sonrası Akrep Sokmalarında İlk Yardım uygulamasının doğru yapılıp yapılmamasına bağlı olarak değişebilmektedir.

Akrep Sokmasına Ne İyi Gelir

Akrep Somasına ısırılan bölgeyi sabun ve su ile yıkamak, bölgeye soğuk kompres uygulamak iyi gelmektedir. Bu müdahaleler ile birlikte Akrep Sokmasında İlk Yardım prosedürü doğru uygulandığı takdirde çoğu vaka kendiliğinden iyileşmektedir.

Isırılma sonrası bölgede durum kötüye gidiyor ve enfeksiyon oluşumu gözleniyorsa kişinin en yakın sağlık kuruluşuna gitmesi en doğru davranış olacaktır.

Burun Kanaması günlük yaşantı içerisinde çok fazla yaşanılan ve genellikle endişe verici sonuçlar doğurmayan bir durumdur. Özellikle kılcal damarların hassasiyeti veya hasarı sonucu oluşan Burun Kanamaları yapılacak basit ve doğru müdahaleler ile hızla durdurulmaktadır.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir ve Ankara’da bulunan merkezlerimizde verdiğimiz İlk Yardım Eğitimleri kapsamında Burun Kanamalarında İlk Yardım uygulamaları konusunda da katılımcıları bilinçlendirerek karşılaşabilecekleri bir vaka anında doğru müdahaleyi yapmalarını sağlamayı amaçlıyoruz.

Genellikle doğru müdahale yapılması halinde kısa sürede durdurulan Burun Kanamaları bazı durumlarda ise ciddi problemlerin belirtisi olabilir. Kişinin durumunun doğru gözlemlenmesi ve gerekli görülmesi halinde en yakın sağlık kuruluşuna kontrole götürülmesi doğru olacaktır.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan bu yazımızda;

• Burun Kanaması Nedir
• Burun Kanaması Neden Olur
• Burun Kanamasında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Burun Kanaması Nasıl Durdurulur
• Burun Kanamasında İlk Yardım İlkeleri

gibi bilinmesi gereken tüm konuların cevaplarını bulabilirsiniz.

Burun Kanaması Nedir

Burun Kanaması yani Epistaksis toplumun yaklaşık %70 inde görülen, farklı sebeplerle ön veya arka burunda oluşabilen durumdur.

Çevresinde kas dokuları bulunmayan ve yüzeysel damarlardan oluşan burunda farklı nedenlerle kanama görülebilir. Ön ve arka Burun Kanaması olarak iki sınıfta incelenen bu durumda doğru müdahale ile sorun ortadan kalkmaktadır.

Ön Burun Kanaması burun deliğine yaklaşık 1 cm uzakta olan ve burnu besleyen damarlarda herhangi bir nedenle oluşan kanamalardır. Burun Kanamalarında İlk Yardım prosedürüne uygun müdahale ile bu tür kanamalarda problem hızla giderilir.

Arka Burun Kanaması burnun arkasında bulunan ve burnu besleyen damarlar nedeniyle oluşan ve ciddi rahatsızlıkların belirtisi olabilecek Burun Kanaması türüdür. Nadir de olsa arka burunda başlayan kanama geniz ve boğaza akabilir.

Arka Burun Kanaması Ön Burun Kanamasından daha tehlikeli sonuçları olan bir durumdur. Bu tür vakalarda Burun Kanamasında İlk Yardım uygulaması yapıldıktan sonra kişi en yakın sağlık kuruluşuna götürülerek doktor tarafından kontrol edilmesi sağlanmalıdır.

Burun Kanaması Neden Olur

İnsanlarda Burun Kanaması vakaları kanama türüne göre farklı nedenlere bağlı oluşmaktadır. Başlıca nedenler arasında darbe, mevsimsel faktörler, yabancı cisim kaçması, yaşanan farklı hastalıklar, hızlı sümkürmek gibi durumlar gösterilebilir.

Burun Kanaması Nedenleri (Lokal Nedenler) arasında;

• Buruna ya da yüze gelen darbeler
• Burun kırıkları
• Yabancı cisimlerin buruna sokulması
• Burun karıştırma
• Kemik eğriliği
• Üst solunum yolu enfeksiyonları
• Sinüzit
• Alerjik durumlar
• İlaç kullanımı (kortizonlu burun spreyleri, burun içini kurutan, kan inceltici)
• Güçlü bir şekilde burun silme
• Kimyasal maddelere maruz kalma
• Kuvvetli sümkürme
• Kuru hava

gösterilebilir.

Burun Kanaması Nedenleri (Sistemik Nedenler) arasında;

• Kalp ve damar hastalıkları
• Tansiyon
• Şeker hastalığı
• Pıhtılaşma bozuklukları
• K vitamini eksikliği
• Karaciğer hastalıkları
• Sinüs, geniz ve burun kanserleri
• Alkol kullanımı
• Gebelik
• Hormonal nedenler

belirtilebilir.

Burun Kanamasında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Burun Kanaması vakalarında İlk Yardım Eğitimi almış kişiler tarafından yapılan doğru müdahaleler ile problem büyümeden giderilebilir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Günümüzde çok sık görülen bir durum haline gelmiş Burun Kanamaları birçok farklı nedenle meydana gelmektedir. Burun Kanamasında İlk Yardım İlkeleri gereği rahatsızlık yaşayan kişiye uygulanması gereken prosedür şu şekilde olmalıdır;

• Öncelikle kanama problemi yaşayan kişi oturtulur,
• Başı düze yakın olacak şekilde hafifçe aşağıya eğilir,
• Burun delikleri 2 parmak ile bir süre sıkılır,
• Yüz soğuk su ile yıkanabilir veya burun üzerine buz konulabilir,
• Kanama durmazsa sargı bezi rulosu ile yapılan bölgeye tampon yerleştirilir,
• Kişinin üst dudağı ile diş etleri arasına yuvarlak gazlı bez yerleştirilir,
• Kanama hala durdurulamazsa 112 Acil Servise ulaşılarak tıbbi yardım talep edilmelidir.

Burun Kanaması Nasıl Durdurulur

Günümüzde insanların yaşadığı Burun Kanamalarının büyük bir bölümü Burun Kanamasında İlk Yardım uygulaması kapsamında yapılacak doğru müdahale ile tedavi edilmektedir. Özellikle ön burun kanamalarında yapılacak kolay ve doğru müdahaleler ile problem ortadan kalkmaktadır.

Burun Kanamasına Ne İyi Gelir sorusunu şu şekilde yanıtlayabiliriz;

• Burun kanaması yaşayan kişinin öncelikle sakin olması gerekir.
• Kişi dik pozisyonda oturtulup başı biraz öne eğilerek kan yutmaması sağlanır.
• Hastanın ağzında kan varsa tükürülmeli ve burun deliklerine işaret parmaklar ile ortalama 5 dakika baskı uygulanmalıdır.
• Baskı işlemi sadece iki taraf değil tek taraflı burun kanaması olaylarında da yapılmalıdır.
• Burnu temizlerken güç uygulamamalı, şiddetli hapşırma ve sümkürme hareketleri yapılmamalıdır.
• Bir süre ağır aktivitelerde bulunmamak ve sıcak su ile banyo yapmamak da tekrar kanamasını önlemek açısından önemlidir.

Yukarıda detaylıca anlattığımız şekilde yapılan müdahale ile Burun Kanaması durdurulup problem iyileştirilirken tekrar etmesi de engellenir.

Genellikle tıbbi desteğe ihtiyaç duyulmadan iyileşen Arı Sokması açık havalarda daha sık gerçekleşir. Bununla birlikte Arı Sokmasına alerjisi olan kişilerde acil müdahale gerektiren ciddi durumlar ortaya çıkabilir.

Arı Sokması insanlarda kısa süreli ağrılara yol açabildiği gibi alerjik reaksiyonların ortaya çıkmasına da neden olabilir. Arı Sokmalarında İlk Yardım bilgisi sahibi kişiler reaksiyon belirtileri sezdiği an ilk müdahaleyi yapıp kişiyi en yakın sağlık kuruluşuna götürmelidir.

Arı Sokması sonrasında kişilerde görülen ağrılar;

• Arının sokma sayısına,
• Arının iğnesinin uzunluğuna ve iğne şekline,
• Arının türüne, (Eşek arısı, Yaban arısı)

göre farklılıklar göstermektedir.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İlk Yardım Eğitmenlerimiz tarafından İzmir de uzun yıllardır vermeye devam ettiğimiz İlk Yardım Eğitimleri kapsamında Arı Sokmalarında İlk Yardım konusunda da teorik ve uygulamalı eğitimler verilmektedir.

Arı Sokmalarında İlk Yardım prosedürü kapsamında eğer Arı Sokması sonrası iğne vücutta kaldıysa keskin olmayan bir cisim kullanılarak iğne çıkartılır. Arı iğnesi ciltte ne kadar fazla süre kalırsa zehir o kadar fazla yayılabilir.

Ardından sokulan bölge sabun ve soğuk su ile güzelce yıkanır. Bölgede şişlik ve kaşıntı oluşmaması için buz kompres uygulanır. Eğer vücudun diğer bölgelerine yayılan solunum zorluğu, şişlik, baş dönmesi, mide bulantısı gibi belirtiler varsa kişi zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Çocuklarda Arı Sokması sonrası yaşanan acı yetişkinlerden daha fazla olmaktadır. Bununla birlikte yetişkinlerde anafilaksiden ölme olasılığı çocuklardan daha yüksektir.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan ve Arı Sokmalarında İlk Yardım ile ilgili bilgiler verilen bu yazımızın devamında;

• Arı Sokması Belirtileri
• Arı Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır
• Arı Sokması Tedavisi
• Arı Sokmasında Şişlik ve Kaşıntı
• Arı Sokması Kaç Saatte Zehirler
• Arı Sokmasına İyi Gelen Öneriler

gibi konularda ve bunlar dışında daha birçok farklı konu başlığında merak ettiğiniz soruların yanıtları bulabilirsiniz.

Arı Sokması Belirtileri

Arı Sokması sonrası oluşan belirtiler kişinin alerji düzeyine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Kişiler Arı Sokması sonrasında hafif veya şiddetli belirtiler gösterebilir.

Arı Sokması Belirtileri arasında;

• Yanıcı bir ağrı,
• Deride kabarıklık,
• Kızarma,
• Hafif şişme,

gösterilebilir.

Yukarıdaki belirtileri gösteren kişilerde tıbbi müdahale gerekmeden problem çözülebilir. Eğer arı birkaç yerden soktuysa, nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa veya kişinin alerjisi varsa farklı belirtiler gözlenebilir.

Arı Sokması Zehirlenme Belirtileri

Arı Sokması sonrasında hafif reaksiyonlar dışında ortaya çıkan alerjik reaksiyonlar varsa kişiye Arı Sokmalarında İlk Yardım prosedürü uygulanıp en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.

Arı Sokmasında Zehirlenme Belirtileri arasında;

• Huzursuzluk, karıncalanma hissi
• Baş dönmesi
• Şiddetli kaşıntı, kurdeşen
• Dil, dudak, boğaz, göz kapakları veya cinsel organlarda şişlik
• Nefes almada zorluk, göğüste sıkışma, hızlı nabız
• Bilinç kaybı
• Mide bulantısı, kusma, ishal
• Enfeksiyon belirtileri (ateş veya üşüme)
• Kontrol edilemeyen ağrı

gösterilebilir. Yukarıda belirttiğimiz bu alerjik reaksiyonlar genellikle çok hızlı gelişir. Hastanın zaman kaybedilmeden sağlık kuruluşuna ulaştırılıp tıbbi yardım alınması kişinin sağlığı için büyük önem arz etmektedir.

Arı Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Arı Sokması vakalarında kişilere uygulanması gereken İlk Yardım Basamakları şunlardır;

• Sokulan bölge sabun ve su ile iyice yıkanır,
• Eğer arının iğnesi derinin üzerinden görülüyorsa dikkatlice çıkarılır,
• Sokulan bölgeye soğuk uygulama yapılır,
• Eğer arı kişinin ağzından sokmuşsa ve bu durum solunumu güçleştiriyorsa yaralının buz emmesi sağlanır,
• Ağız içi sokmalarında ve alerji hikayesi olanlarda 112 Acil Servis aranarak tıbbi destek talep edilir.

Arı Sokmasına Ne İyi Gelir

Arı Sokması vakaları sonrasında yapılan bazı uygulamalar iyileşme sürecine katkıda bulunmaktadır. Arı Sokmasına İyi Gelen bazı durumlar şunlardır;

• Sokmanın yerine bağlı olarak alanı yükseltmek oluşabilecek şişliği azaltabilir.
• Sokulan bölgenin kaşınması şişliği ve enfeksiyon riskini arttırır. Bu nedenle kaşımamaya özen gösterin.
• Sokulan bölgenin üzerinin bir bandajla kapatılması yararlı olabilir.
• Sokma bölgesine buz uygulanması zehir emilimini azaltmanın en etkili yoludur. Aynı zamanda şişliğin azalmasına yardımcı olur.
• Yanık oluşturabileceği için buzun tene doğrudan değmemesi gerekir. Buzun bir havluya veya beze sararak uygulanması doğru olacaktır.

Arı Sokması Tedavisi

İnsanlarda Arı Sokmalarına karşı bir alerji bulunmuyorsa ve ciddi bir reaksiyon görülmüyorsa evde yapılacak uygulamalar tedavi için yeterli olabilir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Arı Sokması sırasında ağrı, kızarıklık ve şişme gibi semptomlara neden olabilecek zehirli bir toksin insan vücuduna bırakılır. Bu toksine alerjisi olan kişilerde uzman doktor tarafından sağlık kuruluşunda tedavinin gerçekleştirilmesi gerekir.

Kişiye Arı Sokmalarında İlk Yardım prosedürüne uygun olacak şekilde ilk müdahale yapıldıktan sonra sağlık kuruluşuna ulaştırılıp doktor tarafından gereken uygulamaların yapılması sağlanır.

Arı Sokmasının Alerjik Tedavisi

İnsanlarda alerjik reaksiyona neden olmayan Arı Sokmaları evde uygulanan basit çözümlerle tedavi edilebilir. Lakin Arı Sokması sonrası kişide ciddi belirtiler gözlendiğinde bir sağlık kuruluşunda doktor tarafından müdahale yapılması gerekir.

Arı Sokmasında Alerjik Tedavi kapsamında bir uzman tarafından yapılabilen bazı müdahaleler şunlardır;

• Kortizonlu ve antihistaminik bir krem veya karbonat – su karışımdan elde edebileceğiniz macun kaşıntı ve şişliği hafifletebilir.
• Kaşıntı ve şişlik şiddetliyse Benadryl gibi oral antihistamin almak rahatlatabilir.
• Asetaminofen veya ibuprofen gibi ağrı kesiciler ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.
• Kızarıklık için kalamin losyonu uygulanabilir.
• Motrin veya Advil gibi antienflamatuarlar şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.

Yılan Sokmaları içinde bulunduğumuz dönemde dünyadaki tüm ülkelerde görülen ve özellikle Zehirli Yılan Sokmaları sonrasında ciddi hayati riskler içeren vakalardır. Bu durumlara maruz kalan kişilere acil tıbbi yardım yapılması gerektirmektedir.

Yılan Sokmasına maruz kalan kişilere Yılan Sokmalarında İlk Yardım konusunda eğitim almış kişiler tarafından yapılacak doğru müdahaleler sayesinde iyileşme süresi ve hayatta kalma oranı yükseltilmektedir.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir de teorik ve uygulamalı olarak vermeye devam ettiğimiz İlk Yardım Eğitimleri kapsamında Yılan Sokmasında İlk Yardım prosedürü de uzman İlk Yardım Eğitmenlerimiz tarafından anlatılmaktadır.

Yılan Isırması vakalarında kişiye yapılması gereken ilk müdahale zehrin vücutta dağılımının yavaşlatılmasıdır. Bu sayede kazazedenin tıbbi destek ulaşana kadar minimum hasarı alması sağlanıp iyileşme süreci kolaylaştırılır.

Kişilere doğru sanılarak yapılan yanlış müdahaleler sonucunda zehrin vücutta yayılma hızı artırılarak hastanın hayati tehlikesinin yükseltilmesi gibi sonuçlar doğabilmektedir. Bu yüzden toplum İlk Yardım Uygulamaları konusunda bilinçlendirilmeli ve doğru müdahaleler yapılarak yaşanması muhtemel can kayıpları önlenmelidir.

Yılan Sokmasının Belirtileri

Yılan Sokması sırasında insanların vücuduna yayılmaya başlayan zehir vücudun farklı bölgelerinde değişik tepkilerin oluşmasına yol açmaktadır. İlkyardım konusunda bilgili kişilerin belirtileri tespit etmesi ve beraberinde Yılan Sokmalarında İlkyardım basamaklarını uygulaması kazazedenin sağlığı için çok değerlidir.

Yılan Sokmaları sonrasında insan vücudunda bölgesel ve genel olarak görülebilen belirtiler oluşmaktadır. Yılan Sokması Belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

• Sokulan bölgede morluk ve iltihaplanma, (1 ila 2 hafta sürmektedir)
• Sindirim sistemi bozuklukları, (Kusma, karın arısı, ishal gibi)
• Solunum düzensizliği,
• Aşırı susuzluk,
• Şok ve kanama,
• Psikolojik bozukluklar,
• Kalpte ritim bozukluğu,
• Baş ağrısı,

Yılan Sokmaları sonrasında ilk gözlemlenen belirti ısırılan yerin etrafında hızlı bir biçimde kabarma ve şişme oluşmasıdır. Bu belirti ile birlikte ısırılan bölgede kanama ve şok da hızlı bir şekilde görülmektedir.

Yılan Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır

Yılan Sokmasına maruz kalan kişiler öncelikle sakinleştirilmelidir. Yaralının minimum hareket ettirilmesi zehrin vücutta yayılma hızını yavaşlatacaktır. Ayrıca tıbbi destek gelene kadar hastanın solunum yolunun sağlıklı çalışmasına ve şoka girmemesine yardımcı olacaktır. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Yılan Sokmalarında İlk Yardım eğitimi almış bir İlkyardımcı tarafından yapılacak doğru müdahale yaralının sağlığı için çok değerlidir. Yılan Sokmasında İlk Yardım Nasıl Yapılır sorusunun yanıtını;

• Öncelikle hastanın sakinleştirilip dinlenmesi sağlanır,
• Yaralı bölge su ile yıkanır,
• Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek eşyalar (yüzük, bilezik vb.) çıkartılır,
• Yara baş veya boyun civarında ise yara çevresine baskı uygulanır,
• Yara kol veya bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır,
• Yılan Sokmalarında turnike uygulanmaz,
• Yaralı bölgeye soğuk uygulama yapılır,
• Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz, (Yara Emilmez)
• Hastanı yaşamsal bulguları takip edilir,
• 112 Acil Servis aranarak tıbbi yardım istenir.

şeklinde verebiliriz.

Yılan Sokması Tedavisi

Yılan Sokmasında İlk Yardım uygulamaları doğru şekilde yapılan hasta zaman kaybedilmeden en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Hastaya öncelikli olarak hemogram ve biyokimyasal parametrelerin gözlenebileceği bir dizi test uygulanır. Ayrıca trombositopeni, akciğer grafisi, elektrokardiografik değerlendirmeleri de mutlaka yapılmalıdır.

Kişiyi ısıran yılanın türü tedavi yönteminin belirlenmesinde büyük rol oynamaktadır. Eğer imkan olursa ısıran yılanın etkisiz hale getirilip sağlık kuruluşuna hasta ile birlikte götürülmesi iyileşme sürecine büyük katkı sağlamaktadır.

Yılan Sokması yaşayan kişiye yılan panzehiri olarak da bilinen antivenom maddesi doktor tarafından yılanın zehir türüne uygun dozda kalçadan ya da damardan enjekte edilir. Zehirsiz olduğu bilinen yılın ısırmalarında dahi 8 saat hastanın gözlem altında tutulması gerekir.

Şok geçiren kişilerde solgunluk, nemlilik, nabızda zayıflama – hızlanma, kusma, solunumda zorluk çekme, idrarda azalma, bilinç bulanıklığı hatta tamamen bilinç kaybı gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca Şok geçiren hastaların beynindeki dolaşım bozukluğuna bağlı olarak huzursuzluk, saldırganlık, bulantı ve uyuklama gibi belirtiler de görülebilir.

Bir kişinin Şokta İlk Yardım bilgisine sahip olması günlük hayatında karşılaşabileceği şok vakalarında doğru müdahaleyi yaparak hayat kurtarmaya yardımcı olmasına imkan tanır.

SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir de uzun yıllardır başarıyla vermeye devam ettiğimiz Temel İlk Yardım Eğitimi kapsamında Şokta İlkyardım konusunda da toplumdaki her bireyin bilmesi gereken tüm detaylar teorik ve uygulamalı olarak öğretilmektedir.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından kaleme alınan bu yazımızda;

• Şok Nedir
• Şok Belirtileri Nelerdir
• Şok Pozisyonu Nedir
• Şok Pozisyonu Nasıl Verilir
• Şokta İlk Yardım Nasıl Olmalıdır
• Şok Çeşitleri

konularına detaylı cevaplar verilmiştir.

Şok Nedir

Şok kalp – damar sisteminin yaşamsal organlara uygun oranda kanlanma yapamaması nedeniyle ortaya çıkan ve tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir akut dolaşım yetmezliğidir.

Şok insanlarda dokuların yetersiz kanlanması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Dokularda yetersiz kanlanma olayı dokunun oksijensiz kalmasına ve zehirli atıkların birikmesine yol açmaktadır.

Bu durumun yaşandığı organda ve çevre organlarda ciddi hasarlar meydana gelmektedir. Ölümcül sonuçları olan Şok rahatsızlığını yaşayan her 5 hastadan birinde ölümle biten sonuçlar oluşmaktadır.

Şok Belirtileri

Şok geçiren kişilerde en sık görülen belirtiler arasında;

• Tansiyon düşüklüğü,
• Hızlı ve zayıf nabız,
• Solunum güçlüğü,
• Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik,
• Endişe ve huzursuzluk hali,
• Baş dönmesi,
• Dudak çevresinde solukluk ve morarma,
• Susuzluk hissi,
• Bilinç seviyesinde azalma,

gösterilebilir.

Eğer çevrenizde yukarıdaki belirtilerin birini veya birkaçını gösteren bir kişi varsa ve İlk Yardım Sertifikası sahibi bir İlkyardımcı iseniz eğitimde size öğretilen Şokta İlk Yardım prosedürünü uygulayıp hemen 112 Acil Servisi arayarak tıbbi destek talep ediniz.

Şok Pozisyonu Nasıl Verilir

İnsanlarda kalp – damar sisteminin yaşamsal organlara gerekli miktarda kanlanma yapamaması durumunda görülen ve tansiyon düşmesine de yol açan akut dolaşım yetmezliğine Şok denir.

İlk Yardım Eğitimi almış kişiler karşılaştığı bu tarz durumlarda bulguları değerlendirerek kişinin Şok geçirip geçirmediğine kanaat getirecek bilgiye sahip olur. Bu kanıya varan kişinin zaman kaybetmeden hastayı Şok Pozisyonuna getirmesi gerekir.

Şok Pozisyonu şok geçiren hastanın tıbbi destek gelene kadar bekletilmesi gereken fiziksel durumdur. Hastayı Şok Pozisyonuna getirdikten sonra hemen 112 Acil Servis aranarak yardım istenmelidir. İlk Yardım Sertifikası alan her birey bu hususta bilgi sahibi olmaktadır. (İzmir İlk Yardım)

Rahatsızlanan kişi gözlendiğinde Şok Belirtileri tespit edilirse kişiye zaman kaybedilmeden Şok Pozisyonu verilmelidir.

Hastaya Şok Pozisyonu verirken adım adım aşağıda belirttiğimiz süreci uygulayabilirsiniz;

• Hasta sırt üstü olacak şekilde dümdüz yatırılır.
• Yaralının bacakları yaklaşık 30 cm. kadar yukarı kaldırılır.
• Hastanın bacaklarının altına destek olması için çarşaf, battaniye, yastık, kıvrılmış giysi gibi bir cisim konulur.
• Kişinin üstü örtülerek ısınması sağlanır.
• Yardım gelinceye kadar yaralının yanında kalınır.
• Belli aralıklarla (3 ila 4 dakikada bir) hastanın yaşamsal bulguları değerlendirilir.

Şok geçirdiğini tespit ettiğiniz hastayı hemen Şok Pozisyonuna getirip 112 Acil Servisi arayınız. Sağlık personeli bölgeye ulaşana kadar yukarıda belirttiğimiz prosedüre uygun hareket ediniz.

Şokta İlk Yardım

İnsanlar geçirdikleri kazalar veya farklı nedenler sonucunda Şok haline girebilirler. Bu durumda olduğu tespit edilen ve Şok Belirtileri gösteren kişilere doğru müdahale yapılmaması halinde hayati tehlikeler ortaya çıkmaktadır.

Uzun yıllardı Sağlık Bakanlığı onaylı İlk Yardım Eğitimleri veren SARIZEYBEK İlk Yardım Kursu olarak İzmir de yüz yüze vermeye devam ettiğimiz eğitimlerimizde teorik ve uygulamalı olmak üzere Şokta İlkyardım konusunu da işlemekteyiz.

Şokta İlk Yardım uygulama basamakları;

• Kişi kendisinin ve çevresinin güvenliğini sağlar,
• Hasta sırt üstü yere yatırılır,
• Hava yolunun açıklığı sağlanarak sağlıklı solunum imkanı oluşturulur,
• Yaralının mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır,
• Eğer hastada kanama varsa hemen durdurulur,
• Hastaya Şok Pozisyonu verilir,
• Yaralının üstü örtülerek sıcak tutulur,
• Hasta hareket ettirilmemeye çalışılır,
• 112 Acil Servis aranarak hastanın hızlı bir şekilde sağlık kuruluşuna sevk edilmesi sağlanır,
• Yaralının endişe ve korkuları giderilerek psikolojik destek sağlanır.

şeklinde belirtilebilir.

Şok Çeşitleri

İnsanlarda vücut sistemi içerisinde kalp ve damar döngüsünün sağlıklı şekilde tamamlanamaması sonucunda kalp damarlara yeterince kan basıncı uygulayamaz. Dolaşım yetmezliğine yol açan bu rahatsızlık Şok olarak ifade edilir.

Şok sebebiyle tansiyonu düşen hastada belli bir süre sonrasında akut dolaşım yetmezliği ve vücut kasılmaları oluşur. İnsanlarda 4 farklı nedenle oluşabilen Şokun buna bağlı 4 farklı türü bulunmaktadır.

Şok Çeşitleri arasında;

• Kardiyojenik Şok
• Hipovolemik Şok
• Toksik Şok
• Anaflaktik Şok

gösterilebilir.

İnsanlarda herhangi bir sebeple kalbin durması ya da solunumun durması sonucu uygulanan müdahaleler Temel Yaşam Desteği olarak adlandırılır.

Kişinin solunumunun durması hayatını devam ettirmesi gereken oksijeni alamayacağı için hayati tehlike oluşmasına neden olur. Bununla birlikte kalbinin durması ve bilincinin kapalı olması da yine hayati risk oluşmasına yol açmaktadır. Her iki durumda da kişiye yaşamın devam etmesi için Temek Yaşam Desteği prosedürü uygulanmalıdır.

SARIZEYBEK İlk Yardım Eğitimi Merkezi olarak İzmir de bulunan İlk Yardım Kursu muzda uzman İlk Yardım Eğitmenlerimiz tarafından verilen Temel İlk Yardım Eğitimi kapsamında Temel Yaşam Desteği konusu da teorik ve uygulamalı olarak anlatılmaktadır.

Solunumu duran insanlara Temel Yaşam Desteği kapsamında öncelikle hava yolu açıklığı sağlanmalıdır. Sağlıklı solunum yapamayan hastaya yapay solunum desteği verilerek hayatta kalması amaçlanır. Kalbi duran hastalarda ise kalpten kan pompalanmasının sağlanması için dış kalp masajı yapılır.

Temel Yaşam Desteği ilaç kullanılmadan yapılan bir uygulamadır. Hastanın kalbinin veya solunumunun durması halinde kullanılan bu prosedür kişinin hayati değerlerinin korunması için büyük öneme sahiptir.

Uzman İlk Yardım Eğitmenimiz tarafından yazılan bu makalemizde;

• Temel Yaşam Desteği Nedir
• Yetişkinlerde Temel Yaşam Desteği
• Çocuklarda Temel Yaşam Desteği
• Bebeklerde Temel Yaşam Desteği
• Temel Yaşam Desteği Basamakları
• Temel Yaşam Desteği Nasıl Yapılır

konu başlıkları ile ilgili ayrıntılı bilgiler edinebilirsiniz.

Ayrıca konu ile ilgili veya İlk Yardım Eğitimi hakkında sormak istediğiniz tüm soruları web sitemizdeki İletişim kanallarımızı kullanarak bize iletebilir sosyal medya hesaplarımızdan bize ulaşabilirsiniz.

Temel Yaşam Desteği Nedir

Temel Yaşam Desteği insanlarda;

• Herhangi bir nedenle kalp veya solunum durması sonucunda,
• Yapay solunum ile akciğerlere oksijen gitmesi için,
• Dış kalp masajı ile kalpten kan pompalanması için,
• Tıbbi malzeme ve ilaç kullanılmadan yapılan,

uygulamaların bütünüdür.

1960’lı yıllarda geliştirilmeye başlanılan Temel Yaşam Desteği uygulamaları günümüze kadar birçok farklı değişim göstermiştir. Temel Yaşam Desteği uygulama eğitiminde karmaşıklığın ortadan kaldırılması amacıyla standartlaşma ihtiyacı hissedilmiş ve bu konuda çalışmalar yapılmıştır.

Temel Yaşam Desteği Aşamaları

Temel Yaşam Desteği sayesinde kişinin dokularına acil oksijen desteği sağlanarak hayati organlarda meydana gelebilecek geri dönüşü olmayan hasarları önleyip hastanın hayatta kalma şansını artırılmaktadır.

Temel Yaşam Desteği Uygulaması 3 aşamadan oluşmaktadır;

1. A (Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi)
2. B (Solunumun değerlendirilmesi)
3. C (Dolaşımın değerlendirilmesi)

İlk Yardım Eğitimini başarıyla tamamlayıp İlk Yardım Sertifikası sahibi olmuş bireyler gerektiği anlarda Temel Yaşam Desteğini başarıyla uygulayacak bilgiye sahip olurlar. Bireylerin İlk Yardım konusunda bilinçlendirilmesi toplum sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir.

Yetişkinlerde Temel Yaşam Desteği

Temel Yaşam Desteği yetişkinlerde, çocuklarda ve bebeklerde farklı basamaklar izlenerek yapılmaktadır. Yetişkinlerde yapay solunum ve dış kalp masajının beraber uygulanması doğru bilgi sahibi kişiler tarafından yapılması gereken bir süreçtir.

Yetişkinlerde Temel Yaşam Desteği uygulaması;

• İlk Yardımcı kendisinin ve yaralının güvenliğinden emin olur.
• Hastanın omuzlarına dokunulup “İyi Misiniz?” diye sorularak bilinci kontrol edilir.
• Eğer hastanın bilinci yok ise 112 Acil Servis aranarak yardım çağırılır.
• Hasta sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır.
• Yaralının yanına diz çökülür.
• Hastanın boynunu ve göğsünü saran giysiler açılır.
• Yaralının ağız içi kontrol edilerek görünen yabancı cisim var ise çıkartılır.
• Hava yolunu açmak için bir el yaralının alnına, diğer elin iki parmağı çene kemiğinin üzerine yerleştirilir.
• Çene kemiğinin uzun kenarı yere dik gelecek şekilde alından bastırılıp, çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilir.
• Hastaya baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.
• Yaralının solunum yapıp yapmadığı Bak – Dinle – Hisset yöntemiyle 10 saniye süre ile kontrol edilir.
• Göğüs kafesinin solunum hareketlerine bakılır. Eğilip kulağını hastanın ağzına yaklaştırarak solunum dinlenirken diğer el göğüs üzerine hafifçe yerleştirilerek hissedilir.
• Hastanın solunumu yok ise 112 Acil Servis aranarak tıbbi destek istenir.
• Kalp basısı uygulamak için göğüs kemiğinin alt ve üst ucu tespit edilerek alt yarısına bir elin topuğu yerleştirilir.
• Diğer el bu elin üzerine yerleştirilir.
• Her iki elin parmakları birbirine kenetlenir.
• Ellerin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden, göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulur.
• Göğüs kemiği 5 cm aşağı inecek şekilde ( yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3’ü kadar) 30 kalp basısı uygulanır, bu işlemin hızı dakikada 100 bası olacak şekilde ayarlanır.
• Baş geri çene yukarı pozisyonu tekrar verilerek hava yolu açıklığı sağlanır.
• Alnın üzerine konulan elin baş ve işaret parmağını kullanarak hastanın burnu kapatılır.
• Normal bir soluk alınır.
• Baş geri çene yukarı pozisyonunda iken yaralının ağzını içine alacak şekilde ağız yerleştirilir.
• Hastanın göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri 1 saniye süren 2 nefes verilir.
• Havanın geriye çıkması için zaman verilir.
• Yaralıya 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır. (30’a 2 oranıyla)
• Temel Yaşam Desteğine yaralının yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.

adımları takip edilerek yapılmaktadır.

Çocuklarda Temel Yaşam Desteği

Temel Yaşam Desteği yetişkinlerde, çocuklarda ve bebeklerde farklı basamaklar izlenerek yapılmaktadır. 1 ila 8 yaş arası çocuklarda yapay solunum ve dış kalp masajının beraber uygulanması doğru bilgi sahibi kişiler tarafından yapılması gereken bir süreçtir.

Çocuklarda Temel Yaşam Desteği uygulaması;

• İlk Yardımcı kendisinin ve çocuğun güvenliğinden emin olur.
• Çocuğun omuzlarına dokunulup “İyi Misin?” diye sorularak bilinci kontrol edilir.
• Eğer hastanın bilinci yok ise 112 Acil Servis aranarak yardım çağırılır.
• Çocuk sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır.
• Çocuğun yanına diz çökülür.
• Çocuğun boynunu ve göğsünü saran giysiler açılır.
• Ağız içi gözle kontrol edilerek hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim var ise çıkartılır.
• Hava yolunu açmak için bir el yaralının alnına, diğer elin iki parmağı çene kemiğinin üzerine yerleştirilir.
• Çene kemiğinin uzun kenarı yere dik gelecek şekilde alından bastırılıp, çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilir.
• Çocuğa baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.
• Yaralının solunum yapıp yapmadığı Bak – Dinle – Hisset yöntemiyle 10 saniye süre ile kontrol edilir.
• Göğüs kafesinin solunum hareketlerine bakılır.
• Eğilip kulağını hastanın ağzına yaklaştırarak solunum dinlenirken diğer el göğüs üzerine hafifçe yerleştirilerek hissedilir.
• Solunum yok ise alnın üzerine konulan elin baş ve işaret parmağını kullanarak çocuğun burnu kapatılır.
• Baş geri çene yukarı pozisyonunda iken çocuğun ağzını içine alacak şekilde ağız yerleştirilir.
• Çocuğun göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri 1 saniye süren 2 nefes verilir.
• Havanın geriye çıkması için zaman verilir.
• Kalp basısı uygulamak için göğüs kemiğinin alt ve üst ucu tespit edilerek alt yarısına bir elin topuğu yerleştirilir. (Çocuk yetişkin görünümündeyse yetişkinlerde olduğu gibi iki el ile kalp basısı uygulanır)
• Elin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsek bükülmeden, göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulur.
• Göğüs kemiği 5 cm aşağı inecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3’ü kadar) 30 kalp basısı uygulanır.
• Bu işlemin hızı dakikada 100 bası olacak şekilde ayarlanır.
• Çocuğa 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır. (30’a 2 oranında)
• İlk Yardımcı yalnız ise 30’a 2 oranında göğüs basısının 5 tur tekrarından sonra 112 Acil Servis aranarak yardım talep edilir.
• Temel Yaşam Desteğine çocuğun yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.

adımları takip edilerek yapılmaktadır.

Bebeklerde Temel Yaşam Desteği

Temel Yaşam Desteği yetişkinlerde, çocuklarda ve bebeklerde farklı basamaklar izlenerek yapılmaktadır. 0 – 12 ay arası bebeklerde yapay solunum ve dış kalp masajının beraber uygulanması doğru bilgi sahibi kişiler tarafından yapılması gereken bir süreçtir.

Bebeklerde Temel Yaşam Desteği uygulaması;

• İlk Yardımcı kendisinin ve çocuğun güvenliğinden emin olur.
• Bebeğin ayak tabanına hafifçe vurarak bilinci kontrol edilir.
• Eğer bebeğin bilinci yok ise 112 Acil Servis aranarak tıbbi destek talep edilir.
• Bebek sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır.
• İlk Yardımcı Temel Yaşam Desteği uygulayacağı pozisyonu alır. (Yerde uygulama yapacak ise diz çöker, masa v.b. yerde uygulama yapacak ise ayakta durur)
• Bebeğin boynunu ve göğsünü saran giysiler açılır.
• Ağız içi gözle kontrol edilerek hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim var ise çıkartılır.
• Hava yolunu açmak için, bir el bebeğin alnına, diğer elin iki parmağı çene kemiğine koyulup baş hafifçe yukarı geri itilerek eğilir.
• Baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.
• Bebeğin solunum yapıp yapmadığı Bak – Dinle – Hisset yöntemiyle 10 saniye süre ile kontrol edilir.
• Göğüs kafesinin solunum hareketlerine bakılır.
• Eğilip kulağını hastanın ağzına yaklaştırarak solunum dinlenirken diğer el göğüs üzerine hafifçe yerleştirilerek hissedilir.
• Solunum yoksa ağız dolusu nefes alınır ve ağız bebeğin ağız ve burnunu içine alacak şekilde yerleştirilir.
• Bebeğin göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri 1 saniye süren 2 solunum verilir.
• Havanın geriye çıkması için zaman verilir.
• Kalp basısı uygulamak için bebeğin (iki meme başının altındaki hattın ortası göğüs merkezini oluşturur) göğüs merkezi belirlenir.
• Bir elin orta ve yüzük parmağı bebeğin göğüs merkezine yerleştirilir.
• Göğüs kemiği 4 cm aşağı inecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3’ü kadar) 30 kalp basısı uygulanır.
• Bu işlemin hızı dakikada 100 bası olacak şekilde ayarlanır.
• Bebeğe 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır. (30’a 2 oranında)
• İlk Yardımcı yalnız ise 30’a 2 oranında göğüs basısının 5 tur tekrarından sonra 112 Acil Servis aranarak yardım talep edilir.
• Temel Yaşam Desteğine bebeğin yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.

adımları takip edilerek yapılmaktadır.

Temel Yaşam Desteği Basamakları

Temel Yaşam Desteği bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde farklı şekillerde uygulanmaktadır. Solunumu olmayan hastalarda dışarıdan suni solunum uygulayarak ve kalbi duran kişilerin ise göğsüne bası uygulayarak kalp masajı yapılması gerekmektedir.

Temel Yaşam Desteği Basamakları ise;

• Öncelikli olarak hastanın bilincinin kontrol edilmesi gerekir.
• Ardından Baş Geri – Çene Yukarı manevrasının yapılır.
• Alt çene manevrası yapılır.
• Bak – Dinle – Hisset yöntemi ile solunumun kontrol edilir.
• Kalp masajı yapılır. Kalp masajı sırasında ellerin pozisyonu önemlidir.
• Son olarak hasta koma pozisyonuna getirilip 112 Acil Servis aranır.

Solunum ve Kalp Durması Nedir

İnsanlarda Temel Yaşam Desteği Solunum Durması ve Kalp Durması durumlarında uygulanan acil durum müdahale tekniğidir.

Hastanın solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalması durumu Solunum Durması olarak adlandırılır. Hemen yapay solunuma başlanmaz ise bir süre sonra kalp durması meydana gelir.

Bilinci kapalı yaralılarda kalp atımının olmaması durumu ise Kalp Durması olarak ifade edilir. Kalp durmasına en kısa sürede müdahale edilmezse dokuların oksijenlenmesi bozulacağı için beyin hasarı oluşur.

Kişide solunumun olmaması, bilincin kapalı olması, hiç hareket etmemesi ve uyaranlara cevap vermemesi kalp durmasının belirtisidir.

Hayat Kurtarma Zinciri Nedir

Hayat Kurtarma Zinciri 4 halkadan oluşur. Son iki halka İleri Yaşam Desteğine aittir ve ilk yardımcının görevi değildir. Bu 4 halkayı;

• Halka – Sağlık kuruluşuna haber verme
• Halka – Olay yerinde yapılan Temel Yaşam Desteği
• Halka – Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
• Halka – Hastane acil servisleri

şeklinde sıralayabiliriz.

Hava Yolunu Açmak İçin Baş Geri Çene Yukarı Pozisyonu Nasıl Verilir

Bilinci kapalı bütün yaralıların solunum yolu kontrol edilmelidir. Çünkü dil geriye kayabilir ya da herhangi bir yabancı madde solunum yolunu tıkayabilir.

Kontrol sırasında öncelikle hastanın ağız içine gözle bakılır. Eğer yabancı cisim var ise çıkarıldıktan sonra hastaya baş geri çene yukarı pozisyonu verilir.

Bu uygulama sırasında bir el alına yerleştirilir. Diğer elin iki parmağı çene kemiğinin üzerine yerleştirilir. Alından bastırılıp çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilir. Böylece dil yerinden oynatılarak hava yolu açıklığı sağlanmış olur.

Yapay Solunum Nasıl Yapılır

Temel Yaşam Desteği kapsamında yapılan inceleme sonucu hastaya Yapay Solunum yaptırılması gerekebilir. Bu süreçte öncelikle yaralının hava yolu açılır.

Sonrasında solunum Bak – Dinle – Hisset yöntemi ile değerlendirilir. Normal solunum yoksa (solunum yoksa veya yetersiz ise) hemen Yapay Solunuma başlanır.